Ғылыми жұмыс
Дене шынықтыру және спорт кафедрасының ғылыми-зерттеу қызметі
Дене шынықтыру және спорт кафедрасының ғылыми қызметі (2021–2026 жж.)
1. Жалпы мәліметтер
Білім жоғары мектебінің Дене шынықтыру және спорт кафедрасы дене тәрбиесінің теориясы мен әдістемесі, спорттық дайындық, бейімделген дене шынықтыру, сондай-ақ білім алушылардың денсаулығын сақтау және нығайту салаларында ғылыми-зерттеу қызметін жүзеге асырады. Кафедраның ғылыми жұмысы дене тәрбиесінің заманауи жүйесін дамытуға және спорт пен білім беру саласында мамандар даярлау сапасын арттыруға бағытталған.
2021–2026 жылдар аралығындағы ғылыми қызмет жүйелі дамуымен, жарияланымдық белсенділіктің тұрақты өсуімен және халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюімен сипатталады. Білім беру үдерісі мен дене шынықтыру және спорт саласына инновациялық және цифрлық технологияларды енгізуге ерекше көңіл бөлінеді.
2. Негізгі ғылыми бағыттар
Кафедраның ғылыми зерттеулері келесі бағыттар бойынша жүзеге асырылады:
• дене шынықтыру және спорт теориясы мен әдістемесі;
• спорттық жаттығу және спортшыларды даярлау;
• бейімделген дене шынықтыру;
• спортшыларды психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу;
• балалар мен жастардың физикалық денсаулығы;
• дене шынықтыру және спортқа инновациялық және цифрлық технологияларды енгізу.
Зерттеулер дене тәрбиесі жүйесін жетілдіру, спорттық дайындықты дамыту, білім алушылардың физикалық жағдайын мониторингтеу және мамандар даярлаудың ғылыми-әдістемелік тәсілдерін әзірлеу сияқты кең ауқымды мәселелерді қамтиды.
3. Ғылыми-зерттеу жұмысы (ҒЗЖ) және жобалар
2021–2026 жылдары кафедра Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі қаржыландыратын ғылыми жобаларды жүзеге асыруға белсенді қатысты.
Негізгі жобалар:
Бастауыш сынып оқушыларының білім жетістіктерін мониторингтеу: шетелдік тәжірибе және қазақстандық контекске бейімдеу (Финляндия, Сингапур, Эстония)
Жетекшісі: Салиева А.Ж.
Іске асыру кезеңі: 2022–2024 жж.
Қаржыландыру көзі: ҚР ҒЖБМ гранты
Балалар мен жасөспірімдердің физикалық денсаулығын мониторингтеу: ұлттық өлшеу құралдарын жетілдіру
Жетекшісі: Отаралы С.Ж.
Іске асыру кезеңі: 2023–2025 жж.
Қаржыландыру көзі: ҚР ҒЖБМ гранты
Жобаларға кафедра оқытушылары: Салиева А.Ж., Отаралы С.Ж., Марчибаева У.С., Аликей А., Моисеева Н.А., Тұңғышмұратова Л.С. қатысты.
Кафедра білім беру жүйесін, дене шынықтыруды және халық денсаулығын дамытуға бағытталған ғылыми бағдарламаларға белсенді қатысады, бұл ұжымның жоғары ғылыми әлеуетін көрсетеді.
4. Жарияланымдық белсенділік
Кафедраның ғылыми қызметінің негізгі көрсеткіштерінің бірі – жарияланымдық белсенділік. 2023–2025 жылдары ғылыми жарияланымдардың саны мен географиясының кеңеюі байқалады.
2024 жылы:
• Scopus базасындағы журналдарда – 5 мақала;
• КОКСНВО журналдарында – 11 мақала;
• шетелдік басылымдарда – 4 жарияланым;
• басқа журналдарда – 3 мақала.
2025 жылы көрсеткіштер артты:
• Scopus – 6 мақала;
• КОКСНВО – 5 мақала;
• шетелдік жарияланымдар – 7;
• басқа басылымдар – 6.
Конференция материалдарындағы жарияланымдар да айтарлықтай өсті:
2024 ж. – 18 (ҚР) және 6 (шетелде),
2025 ж. – 31 және 13.
Монографиялар:
2024 ж. – 2,
2025 ж. – 6.
Жалпы динамика:
• халықаралық базалардағы жарияланымдардың өсуі;
• ғылыми жұмыстар санының артуы;
• географияның кеңеюі;
• Q1–Q2 журналдарының үлесінің өсуі.
Scopus базасы бойынша Хирш индексі: h-1 – h-3.
5. Scopus базасындағы жарияланымдар (авторлар бойынша)
Салиева А.Ж. білім беру мониторингі мен педагогика мәселелеріне арналған жарияланымдардың авторы және тең авторы болып табылады, соның ішінде Leadership and Policy in Schools журналында (2025) жарық көрген мақаласы бар.
https://www.webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:001449154500001,
https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=57500592900
https://www.x-mol.com/paper/1848202896092356608, https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=57500592900
https://psiref.com/publications/197011722
Жалел А. халықаралық басылымдарда жоғары жарияланымдық белсенділік көрсетуде, соның ішінде Frontiers сияқты жоғары квартильді (Q1) журналдарда. Оның зерттеулері биомеханика, цифрлық технологиялар және спорт ғылымының заманауи аспектілерін зерттеуге бағытталған. https://www.scopus.com/pages/publications/105013687599?origin=resultslist, https://www.webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:001554361400005, https://www.scopus.com/pages/publications/105015748661?origin=resultslist, https://www.scopus.com/pages/publications/105015063077?origin=resultslist, https://www.webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:001564279800001 .
Отаралы С.Ж. және Аликей А. дене тәрбиесі жүйесін дамытуға, физикалық даярлық деңгейін мониторингтеуге және оқу-жаттығу үдерісін жетілдіруге байланысты ғылыми зерттеулерге қатысады.
https://doi.org/10.15823/p.2023.150.3,
https://unpub.eu/ojs/index.php/cjes/issue/view/475
https://www.scopus.com/sourceid/21100896881
Адилова В.Х. спортшылардың тамақтануы, жаттығу жүктемелерінің ағзаға әсері және денсаулықты сақтау мәселелеріне арналған ғылыми жұмыстарын Q2–Q3 деңгейіндегі журналдарда жариялайды. https://doi.org/10.46328/ijemst.3640, https://doi.org/10.21003/ea.V201-08.
Марчибаева У.С. дене шынықтыру, білім беру технологиялары және білім алушылардың физикалық дамуын мониторингтеу салаларындағы халықаралық зерттеулерге белсенді қатысады. https://www.scopus.com/pages/publications/105030445227?origin=resultslist, https://www.webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:001694160700006, https://www.scopus.com/pages/publications/105015063077?origin=resultslist, https://www.webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:001564279800001.
https://www.un-pub.eu/ojs/index.php/cjes/article/view/7692
Кобланова С.А. дене тәрбиесі және білім беру технологиялары мәселелеріне арналған жарияланымдарға, соның ішінде халықаралық ғылыми басылымдарда қатысады. https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=59253726500 https://doi.org/10.3390/plants13213032, https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=59253726500
https://doi.org/10.1590/1519-6984.281672, https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=59253726500
https://doi.org/10.3390/plants13213032.
Усина Ж.А. дене шынықтыруды цифрландыру, студенттердің денсаулығы және дене тәрбиесін білім беру үдерісіне интеграциялау мәселелерін зерттеуге бағытталған ғылыми еңбектердің авторы болып табылады.
https://doi.org/10.48081/AJTS6317,
https://doi.org/10.51889/2959-5762.2025.87.3.015.,
https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=57021955000 .
2022–2025 жылдары кафедра оқытушылары халықаралық журналдарда жарияланып, әлемдік ғылыми кеңістікке интеграцияланған.
Салиева А.Ж. – білім мониторингі мен педагогика саласында;
Жалел А. – биомеханика, цифрлық технологиялар (Q1 журналдар);
Отаралы С.Ж., Аликей А. – дене тәрбиесі жүйесі;
Адилова В.Х. – спорттық тамақтану;
Марчибаева У.С. – халықаралық зерттеулер;
Тажигулова Б.М. – психологиялық-педагогикалық дайындық;
Кобланова С.А. – білім беру технологиялары;
Усина Ж.А. – цифрландыру және студенттер денсаулығы.
Сонымен қатар, Кожахметова С., Токатлыгиль Ю., Мамбетылина А., Кондратенко С., Шепетюк Н., Мадиева Г. сияқты оқытушылар да белсенді қатысады.
6. Ғылыми конференцияларға қатысу
2023–2025 жылдары кафедра оқытушылары халықаралық және республикалық конференцияларға белсенді қатысты.
География: Қазақстан, Ресей, Нидерланды, Финляндия, Украина, Өзбекстан, Сингапур, Эстония.
7. Ғылыми іс-шараларды ұйымдастыру
Кафедра ұйымдастырған:
• халықаралық конференциялар;
• ғылыми-практикалық семинарлар;
• дөңгелек үстелдер;
• пікірталас алаңдары.
8. Ғылыми кадрларды даярлау
Кафедра магистранттарға жетекшілік етеді, студенттерді ғылыми жұмысқа тартады және жарияланымдарға көмектеседі.
9. Студенттердің ғылыми-зерттеу жұмысы
2024 ж. – 14 жұмыс (2 жүлделі орын)
2025 ж. – 43 жұмыс (1 жүлделі орын)
Ғылыми үйірмелер:
• «Дене шынықтыру және спорт педагогикасы»
• «Спорт және ғылым»
ЕҰУ магистранттары — РҒЗЖ республикалық конкурсының жеңімпаздары
2025 жылы Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті магистранттары «Дене шынықтыру және спорт» білім беру бағдарламасы бойынша магистранттардың ғылыми-зерттеу жұмыстарының республикалық конкурсына қатысты.
Өткізу орны: Қазақ спорт және туризм академиясы, Алматы қаласы
Өткізу уақыты: 2025 жыл
I дәрежелі диплом
Серикова Зарина Қайратқызы
Ғылыми жұмысының тақырыбы: «5–8 сынып оқушыларына қосымша білім беруде садақ ату дағдыларын енгізу үдерісіндегі педагогикалық тәсілдер».
Ғылыми жетекшісі — педагогика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор Усина Жанар Амангелдіқызы.
Жұмыс 98 ұпай жинады.
III дәрежелі диплом
Ивко Ирина Владимировна
Ғылыми жұмысының тақырыбы: «Жоғары спорттық шеберлік кезеңіндегі спорттық бағдарлаудағы психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу».
Ғылыми жетекшісі — педагогика ғылымдарының кандидаты, доцент Салиева Айгүл Жанаевна.
Жұмыс 80 ұпай жинады.
10. Халықаралық ынтымақтастық
Кафедра шетелдік ұйымдармен ғылыми байланыс орнатып, халықаралық жобаларға қатысады.
